Vrijwillige overuren vanaf april 2026
Tot en met 31 maart 2026 kon een werknemer onder bepaalde voorwaarden opteren voor vrijwillige overuren of relance-uren. Relance-uren verschilden op een aantal vlakken van de gewone vrijwillige overuren. Zo gaven relance-uren geen recht op een overloontoeslag, telden ze niet mee voor de berekening van de interne overurengrens en gold voor deze uren het principe bruto is gelijk aan netto.
Vanaf 1 april 2026 geldt een nieuw systeem van vrijwillige overuren. Dit moet zowel het vroegere systeem van de vrijwillige overuren als de relance-uren vervangen. De relance-uren die gepresteerd werden in het eerste kwartaal van 2026 worden van dit aantal in mindering gebracht.
Relance-uren kunnen vanaf 1 april 2026 niet langer worden toegepast, aangezien deze regeling slechts geldig was tot en met 31 maart 2026.
In wat volgt gaan we dieper in op het nieuwe systeem van de vrijwillige overuren.
Wat?
Werknemers kunnen vanaf 1 april 2026 op vrijwillige basis 360 overuren per kalenderjaar, buiten het uurrooster dat op hen van toepassing is, presteren zonder dat hier een specifiek motief voor nodig is. Voorafgaand aan deze prestaties moet steeds een schriftelijk akkoord tussen werkgever en werknemer worden gesloten.
Op basis van het systeem van vrijwillige overuren kan een werknemer maximaal 11 uur per dag en 50 uur per week werken.
Nieuwe regeling vanaf 1 april 2026
De nieuwe structurele regeling voor vrijwillige overuren voorziet in een totaal van 360 vrijwillige overuren per kalenderjaar.
Voor 240 van de 360 vrijwillige overuren zijn er geen RSZ-bijdragen en geen personenbelasting verschuldigd.
Indien werkgevers ervoor kiezen om voor deze 240 vrijwillige overuren toch een toeslag toe te kennen, zal deze door de fiscus worden beschouwd als een conventionele overloontoeslag. Hierdoor komen deze overuren niet in aanmerking voor de fiscaal gunstige behandeling van overwerk. Om in aanmerking te komen als fiscaal voordelig overuur is een wettelijke toeslag vereist.
De overige 120 vrijwillige overuren zijn te betalen met een overloontoeslag als ze de overloongrens die in de onderneming van toepassing is overschrijden. Deze 120 vrijwillige overuren zijn tevens onderworpen aan RSZ-bijdragen en personenbelasting.
Wat met al gepresteerde vrijwillige overuren en relance-uren in het eerste kwartaal 2026?
De vrijwillige overuren en relance-uren die in het eerste kwartaal van 2026 gepresteerd werden, zullen in mindering gebracht worden op de nieuwe totalen.
Beperking voor deeltijdse werknemers
De nieuwe regelgeving voert striktere voorwaarden in voor deeltijdse werknemers. Zij kunnen voortaan enkel vrijwillige overuren presteren wanneer sprake is van een tijdelijke vermeerdering van werk én zij reeds minstens drie jaar deeltijds tewerkgesteld zijn (eventueel achtereenvolgens bij verschillende werkgevers). In beginsel gaat het om een doorlopende tewerkstelling van minstens drie jaar, maar de wet sluit niet uit dat tussenliggende periodes van niet-tewerkstelling worden geneutraliseerd (= tellen niet mee voor de berekening van de drie jaar, maar gelden ook niet als onderbreking).
Er is voorzien in een belangrijke uitzondering: deeltijdse werknemers die op de datum van publicatie van de nieuwe regeling in het Belgisch Staatsblad (8 mei 2026) al verbonden zijn door een lopend akkoord voor vrijwillige overuren, hoeven niet aan deze nieuwe voorwaarden (zoals de drie jaar anciënniteit) te voldoen.
Concreet betekent dit het volgende:
- Schriftelijke akkoorden gesloten voor een periode van 6 maanden vóór 8 mei 2026 en met een einddatum na 1 april 2026, blijven geldig tot de voorziene einddatum. Het akkoord geldt dan als akkoord om vrijwillige overuren te presteren onder toepassing van de nieuwe regels, maar zonder dat de nieuwe strengere voorwaarden van toepassing zijn. Na afloop van dit akkoord moet een nieuwe overeenkomst gesloten worden voor één jaar, met stilzwijgende verlenging. Vanaf dan gelden wel de strengere voorwaarden (tijdelijke vermeerdering van werk en minstens drie jaar deeltijdse tewerkstelling).
- Akkoorden die met deeltijdse werknemers werden gesloten vanaf 1 april 2026 maar vóór 8 mei 2026, voor een periode van één jaar, blijven geldig. In dat geval kan de deeltijdse werknemer enkel vrijwillige overuren presteren als aan de nieuwe strengere voorwaarden is voldaan (tijdelijke vermeerdering van werk en minstens drie jaar deeltijdse tewerkstelling).
Werknemers die hun arbeidsprestaties verminderen in het kader van een loopbaanonderbreking of thematisch verlof worden expliciet uitgesloten van het systeem van vrijwillige overuren.
Administratieve vereenvoudiging
De nieuwe regeling voorziet in een schriftelijk akkoord met een geldigheidsduur van één jaar, dat nadien stilzwijgend wordt verlengd. U kan hiervoor gebruik maken van het document Overeenkomst vrijwillige overuren.
Overuren in PC 302
Werkgevers met GKS
De nieuwe wetgeving voorziet vanaf 1 april 2026 in een totaal van 450 vrijwillige overuren per kalenderjaar.
Voltijdse werknemers in de horecasector kunnen 360 vrijwillige overuren presteren zonder overloon. Voor deze 360 vrijwillige overuren zijn er geen RSZ-bijdragen en geen personenbelasting verschuldigd.
Alle andere eigenschappen zoals hierboven besproken zijn van toepassing op deze vrijwillige overuren:
- geen recht op inhaalrust
- max. 11 uur/dag
- max. 50 uur/week
- voorafgaand schriftelijk akkoord werknemer
- prestaties buiten uurrooster
Voor deze werkgevers bestaat er ook nog een systeem van overuren waarvan de werknemer afstand doet van inhaalrust (max. 360 overuren), wegens buitengewone vermeerdering van werk of onvoorziene noodzakelijkheid.
Indien werkgevers beide systemen combineren, kunnen zij maximaal 360 overuren uitbetalen zonder overloontoeslag, RSZ-bijdragen of personenbelasting.
Werkgevers zonder GKS
Deze werkgevers vallen terug op het algemene systeem van vrijwillige overuren zoals hierboven besproken (max. 360 vrijwillige overuren, waarvan 240 uur bruto=netto).
Het systeem voor overuren waarvoor men afziet van inhaalrust (max. 300 overuren) blijft voor deze werkgevers wel bestaan zoals het is.
Verlies van fiscaal voordeel
Voorheen kon voor de netto-overuren in de horeca een conventionele toeslag betaald worden zonder verlies van het fiscale voordeel. Vanaf 1 april 2026 zullen de netto-overuren in de horeca enkel vrijgesteld zijn van belastingen als er geen overloontoeslag betaald wordt. Deze overuren volgen dus de algemene regeling.
Heeft u nog vragen over deze nieuwe regeling? Neem dan gerust contact op met uw dossierbeheerder.