Afschaffing algemeen verbod op nachtarbeid vanaf juni 2026
Vanaf 1 juni 2026 wordt het algemeen verbod op nachtarbeid opgeheven. Hierdoor kunnen alle werknemers voortaan werken tussen 20u en 6u. De regering wil hiermee de concurrentiepositie van Belgische ondernemingen versterken ten opzichte van de buurlanden.
Werkgevers moeten wel een specifieke procedure volgen om nachtarbeid in te voeren.
Gevolgen voor werkgevers
Vanaf juni 2026 wordt het voor alle werknemers mogelijk om te werken tussen 20u en 6u.
Alle bestaande toelatingen voor nachtarbeid op basis van de Arbeidswet, KB of de wet op de nieuwe arbeidsregelingen worden zonder voorwerp en verdwijnen uit de wetgeving.
Impact op bouwwerkzaamheden
Door de afschaffing van het algemene verbod vervalt ook het verbod om bouwwerken uit te voeren tussen 18u en 7u.
Het gaat om de werken opgesomd in artikel 1 van de wet van 6 april 1960, waaronder:
- werken aan wegen en fietspaden;
- metsel-, schilder- en behangerswerk;
- plaatsen van stellingen;
- aanleggen, inplanten en onderhouden van parken en tuinen;
- aanleggen van ondergrondse leidingen (water, elektriciteit).
Deze wijziging heeft niet enkel impact op de bouwsector (PC 124), maar ook op ondernemingen die zich bezighouden met het aanleggen en onderhouden van parken en tuinen (PC 145.04) en de elektriciens (PC 149.01).
Afwijkende regeling voor de distributiesector en aanverwante sectoren (DAS-sector)
De wet voert een specifieke regeling in voor werkgevers in de DAS-sector.
Wat verandert er?
Nachtarbeid in de DAS-sector omvat vanaf 1 juni 2026 prestaties tussen 23u en 6u.
Nieuwe werknemers hebben enkel recht op een nachtpremie voor uren tussen 23u en 6u, als er een bron is die een premie toekent.
Voorwaarden
De werkgever valt onder de bevoegdheid van één van onderstaande paritaire comités:
PC 100: Aanvullend paritair comité voor de werklieden |
PC 200: Paritaire comité voor de bedienden |
PC 119: Paritair comité voor de handel in voedingswaren |
PC 201: Paritair Comité voor de zelfstandige kleinhandel |
PC 125.03: Paritair comité voor de handel in voedingswaren |
PC 202: Paritair Comité voor de bedienden uit de kleinhandel in voedingswaren |
PC 127: Paritair comité voor de handel in brandstoffen |
PC 202.01: Paritair subcomité voor de middelgrote levensmiddelenbedrijven |
PC 140.03: Paritair subcomité voor het wegvervoer en de logistiek voor rekening van derden |
PC 226: Paritair Comité voor de bedienden uit de internationale handel, het vervoer en de logistiek |
PC 149.01: Paritair subcomité voor de elektriciens: installatie en distributie |
PC 331: Paritair Comité voor de grote kleinhandelszaken |
PC 149.04: Paritair subcomité voor de metaalhandel |
PC 312: Paritair Comité voor de warenhuizen |
De werkgever oefent minstens één van volgende activiteiten uit:
- kleinhandel: het gewoonlijk produceren of aankopen en doorverkopen van goederen onder eigen naam en voor eigen rekening aan consumenten, aan particulieren en op voorwaarde dat dit geheel of gedeeltelijk online gebeurt, bv. via een webshop.
Een uitzondering geldt voor dagbladhandelaars, nachtwinkels en winkels in tankstations, die niet online actief moeten zijn. - groothandel: de aankoop en de verkoop van goederen, hetzij aan handelaars die de goederen op hun beurt gaan doorverkopen, hetzij aan beroepsgebruikers, zijnde aan fysieke personen of rechtspersonen die deze goederen gaan gebruiken in het kader van hun beroep, voor de uitoefening van hun activiteit;
- logistieke activiteiten voor rekening van derden: ontvangst, opslag, weging, verpakking, etikettering, voorbereiding van bestellingen, beheer van voorraden of verzending van grondstoffen, goederen of producten in de verschillende stadia van hun economische cyclus, zonder dat er nieuwe half afgewerkte of afgewerkte grondstoffen, goederen of producten worden voortgebracht;
- elektronische handel: de handel die behoort tot de klein- en groothandel als hierboven bedoeld en die verloopt via het internet.
De definitie van de DAS-sector kan bij KB worden aangepast. Vanaf oktober 2027 kan het toepassingsgebied worden uitgebreid of beperkt, na advies van de NAR en de CRB.
Toepassingsgebied
Enkel voor nieuwe werknemers vanaf 1 juni 2026.
Werknemers die tussen 1 juni 2025 en 31 mei 2026 al tewerkgesteld waren bij dezelfde werkgever (ook als uitzendkracht) zijn uitgesloten.
Premie voor nachtarbeid
Nieuwe werknemers in de DAS-sector krijgen enkel een nachtpremie voor uren tussen 23u en 6u, zelfs als de bron voorziet in premies vanaf 20u, 21u of 22u.
Deze premie moet minimaal gelijk zijn aan de vergoeding voorzien in CAO nr. 49:
- 1,51 EUR/u voor werknemers jonger dan 50 jaar;
- 1,82 EUR/u voor werknemers van 50 jaar en ouder.
Werkgevers kunnen hiervan afwijken via een uitdrukkelijke overeenkomst met de werknemer, die ten vroegste op 1 juni 2026 in werking mag treden.
Vereenvoudiging procedures en formaliteiten
Nachtarbeid die een arbeidsreling met nachtprestaties is
Dit is nachtarbeid waarbij de werknemers gewoonlijk werken tussen 20 uur en 6 uur, met uitsluiting van:
- de werknemers die uitsluitend werken tussen 6 uur en 24 uur;
- de werknemers die gewoonlijk* starten vanaf 5 uur.
*Occasionele tewerkstelling wordt hieronder niet begrepen.
Het onderscheid tussen ondernemingen met of zonder vakbondsafvaardiging verdwijnt.
De invoering kan voor alle werkgevers (incl. DAS-sectoren) via:
- ofwel de gewone procedure tot wijziging van het arbeidsreglement;
- ofwel door een ondernemings-cao te sluiten met alle vakorganisaties aanwezig in de onderneming.
Na neerlegging van deze cao bij de FOD WASO, mag de werkgever het arbeidsreglement aanpassen en de uurroosters inschrijven.
De invoering specifiek voor werkgevers uit de DAS- sectoren kan via:
- ofwel een ondernemings-cao te sluiten met 1 vakorganisatie.
Na neerlegging van deze cao bij de FOD WASO, mag de werkgever het arbeidsreglement aanpassen en de uurroosters inschrijven.
- ofwel via een versoepelde wijzigingsprocedure van het arbeidsreglement als in de onderneming geen akkoord wordt bereikt. De bevoegde ambtenaar van de dienst TSW kan de wettigheid* van het arbeidsreglement bevestigen aan de werkgever of de voorzitter van de ondernemingsraad. Hierna mag de werkgever het arbeidsreglement aanpassen en het uurrooster invoegen.
*de Memorie van Toelichting verduidelijkt dat een arbeidsreling wettig is als alle regels over de arbeidsduur en de procedure tot wijziging van het arbeidsreglement zijn nageleefd.
Ondernemingen die nachtarbeid willen invoeren die een arbeidsregeling met nachtprestaties is, moeten dit voornemen en de gevolgen voor de arbeidsvoorwaarden bespreken met de ondernemingsraad, de vakbondsafvaardiging of de werknemers zelf.
De werkgever moet een schriftelijk verslag van de raadpleging maken. In het verleden moest dit verslag verzonden worden naar de voorzitter van het Paritair Comité, deze verplichting wordt afgeschaft.
De raadpleging van de werknemers(vertegenwoordigers) blijft wel verplicht, op straffe van een sanctie van niveau 2 (boete van €250 tot €5 000). De geldboete wordt vermenigvuldigd met het aantal betrokken werknemers.
Nachtarbeid die geen arbeidsregeling met nachtprestaties is
Dit is nachtarbeid met uurroosters waarbij werknemers uitsluitend werken:
- tussen 6 uur en 24 uur; en/of
- vanaf 5 uur.
De invoering kan via:
- ofwel de gewone procedure tot wijziging van het arbeidsreglement;
- ofwel via een versoepelde wijzigingsprocedure van het arbeidsreglement als in de onderneming geen akkoord wordt bereikt. De bevoegde ambtenaar van de dienst TSW kan de wettigheid van het arbeidsreglement bevestigen aan de werkgever of de voorzitter van de ondernemingsraad. Hierna mag de werkgever het arbeidsreglement aanpassen en het uurrooster invoegen.
Logistieke diensten verbonden aan e-commerce
Via de arbeidsdeal werd reeds voorzien in een versoepelde invoeringsprocedure voor nachtarbeid verbonden aan e-commerce activiteiten.
De invoering kan gebeuren door een cao te sluiten met 1 vakorganisatie.
Na neerlegging van deze cao bij de FOD WASO, mag de werkgever het arbeidsreglement aanpassen en de uurroosters inschrijven.
Publicatie
Opgelet, deze wet werd definitief goedgekeurd in het parlement maar moet nog verschijnen in bet Belgisch Staatsblad.